Games beïnvloeden de kunsten: maak kennis met Playful Arts

De wederzijdse liefde en fascinatie tussen games en de kunsten leidde tot de geboorte van hybride genres, onder andere van Playful Arts. Daarin onderzoeken makers uit verschillende disciplines het kruispunt tussen performance, beeldende kunsten en playful design. Sociale interactie tussen mensen staat centraal en de fysieke werkelijkheid en omgeving gelden als speelterrein. In Nederland en het VK tonen de respectievelijke festivals Playful Arts festival en Now Play this dit soort werk.
 
Digitale Week is nieuwsgierig naar deze trend en deed een interview met Zuraida Buter, lector aan de HKU Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en co-organisator van het Playful Arts Festival.
 

Wat is het Playful Arts festival?

"Het is een tweejaarlijks internationaal festival in Nederland. Wij tonen kunst op het kruispunt van playful design, performance en beeldende kunst. We hebben twee belangrijke invalshoeken: het interdisciplinaire en het speelse. Met de kunstwerken willen we een speelse interactie tussen publiek en kunstenaars uitlokken. Iedereen doet mee. Zo creëer je banden tussen mensen en beleven ze de ervaring actief, bovendien is hun beleving intenser dan die van de 'gewone' toeschouwer."

Waarom richtten jullie dit festival op?

"Ik geef al een tijd les aan de HKU Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht in het vak Interactive performance Design en ik bestudeer er onder andere de invloed van gamedesign in het theater. Samen met co-oprichter Iris Peters, die een sterke achtergrond heeft in beeldende kunst, voelden we echt een nood om een festival te organiseren om al die nieuwe crossovers en de grote creativiteit ervan zichtbaar te maken."

Wat kan je zoal zien op het Playful Arts festival?

"Meestal werken we rond een thema. In 2014 was dat Urban Play, toen stond de interactie met de stad centraal. In 2016 werkten we rond het fysieke lichaam, onder de titel Bodies at Play. Je kon interactieve kunst zien die speelde met de zintuigen en die een bijzondere beleving rondom intimiteit en collectiviteit creëerde, met het lichaam als interface. Zo hebben we games getoond waarbij de controller een vestje was. Je moest elkaar vasthouden en samen bewegen of dansen om het spel te spelen."

"We stellen graag een programma samen met een bonte mix van verschillende kunstvormen. Zoals een speelse installatie, een geïmproviseerd theaterspel, een avontuurlijke game waarin de bezoeker zelf de hoofdrol speelt, audiobeleving…"

Welke trends zie je rond games en de kunsten?

"Playful Arts zijn up and coming. Er zijn steeds meer festivals, o.a. in Keulen, Kopenhagen en de VK. Er zit heel veel talent en creativiteit en je kan wonderlijke dingen zien en vooral beleven. Je ziet ook de opkomst van alternatieve controllers. In plaats van met een klassieke gamesticks kan je in de spelen of installaties die wij tonen  het spel sturen met je stem of je lichaam, door te springen of zelfs te knuffelen."

"We stellen bij de kunstenaars ook vast dat Virtual Reality erg opkomt, maar dat er paradoxaal genoeg ook een evolutie is die net teruggrijpt naar het fysieke en weggaat van het technologische. Een andere trend is de opkomst van persoonlijke verhalen in games en playful arts zoals het spel Lieve Oma en One night stand. Nog een andere trend zijn vignettegames. Dit zijn korte, artistieke en speelse games zonder uitgewerkte verhaallijn, een soort haikuversie van de games."

Jullie tonen niet alleen nieuw werk maar helpen het ook tot stand komen. Hoe?

"We organiseren regelmatig kleinere events in de jaren tussen een festival en organiseren bijvoorbeeld The Art of Play. Dat zijn kortdurende labo’s voor kunstenaars uit allerlei disciplines. We brengen ze samen om een voorstelling te maken of een thema uit te diepen. Zo zetten we bijvoorbeeld recent een sounddesigner samen met theatermakers, dansers en gameontwikkelaars."

"Er zijn ook meetups van het Playful Arts Festival waar we gastsprekers uitnodigen om te praten over een onderwerp dat ons bezighoudt. Laatst hadden we Sander Veenhof die vertelde over zijn hololens-project en Tomo Kihara over het ontwerpen van speelse interventies om sociale thema’s bespreekbaar te maken. Of Aïda Gómez over haar project dat games en interventies in de stad vermengt."

"Met de labo’s en de meetups werken we ook volop toe naar het Festival van 2018. Dat gaat door van 31 mei tot 3 juni. Voor het programma en om je in te schrijven hou je best onze website in de gaten.


Zuraida Buter ...

... is curator en consulent voor events rond playful culture en games. Dankzij haar internationaal network produceert ze ook playful culture door kunstenaars samen te brengen. Ze richtte de playful organisatie zo-ii en het Playful Arts Festival op en spreekt regelmatig over playful culture, games, vrouwen en games.