Contour on tour in Vlaanderen

De digitalisering heeft ook in de kunstwereld voor een omwenteling gezorgd. Zowel de creatie, consumptie als conservatie van kunst zijn hierdoor ingrijpend veranderd.

Sinds tekst, geluid, afbeeldingen en bewegende beelden over het internet reizen, is er naast de reguliere kunstwereld ook een elektronische kunstwereld ontstaan. Kenmerkend hiervoor is niet alleen een explosie van kunstwerken, maar ook uitwisseling en beïnvloeding tussen makers, samenwerking, een hybridisering van genres en het opduiken van nieuwe onderzoeksvragen rond beeld, beeldtaal, auteursrecht …

Wat is Contour?

Contour, Biënnale van Bewegend Beeld, toont op 6 verschillende locaties in Mechelen de werken van 25 lokale en internationale kunstenaars, dit jaar geselecteerd door de Zuid-Aziatische curator Natasha Ginwala. Nieuw bij deze achtste editie is dat ook lokale cultuurhuizen elders in Vlaanderen hun publiek kunnen laten proeven van het aanbod van Contour, bijvoorbeeld tijdens de Digitale Week 2017 of 2018.

In maart organiseerde Cultuurconnect al een werkbezoek aan Contour met programmatoren uit cultuur- en gemeenschapscentra en bibliotheken. De Digitale Week is een uitgelezen moment voor cultuurhuizen om hun publiek te laten kennismaken met de invloed van de digitalisering op cultuur en de schat aan kunstwerken en -vormen die het voortbrengt.

Digitalisering heeft een grote invloed op video- en mediakunst. De opkomst van digitale video in de jaren 90 en de mogelijkheid om met een betaalbare computer te monteren en te bewerken heeft deze kunstvorm een boost gegeven. In 2006 explodeerde dit genre nog meer doordat het mogelijk werd om goedkoop webvideo te publiceren.

Door de toenemende ontwikkelingen en hybridiseringen binnen het genre wordt momenteel de term bewegend beeld gebruikt. Bewegend beeld kan naast video-installaties ook experimentele films, conceptuele kunst, het werk van vj's en andere vormen omvatten.

Het rondreizende aanbod van Contour

Contour selecteerde 5 installaties uit de expositie die ze aan cultuurcentra aanbieden als pakket, inclusief iemand die inleiding geeft op de werken. De motivering voor de keuze van de 5  werken is zowel artistiek als praktisch en budgettair van aard: de werken zijn alle 5 single screen films, makkelijk over te brengen naar een andere locatie zonder dat er per se dure installaties overgebracht moeten worden. Je kan de werken opstellen als expositie of programmeren als een verrassend avondvullend filmprogramma tijdens de Digitale Week.

Met het thema ‘recht en rechtvaardigheid’ is er in het pakket inhoudelijk een mooi evenwicht tussen luchtig en zwaar. Er zijn werken die ontsproten zijn uit politiek engagement, maar evengoed hebben bepaalde werken een meer humoristische inslag. Op die manier spreekt het programma elke cultuurliefhebber aan en bezorg je als cultuurhuis een interessante ervaring aan elke toeschouwer. De impact van de digitalisering is in meer of mindere mate aanwezig in de vorm en in de onderwerpen die aan bod komen, zoals auteursrecht en data.  

Praktische info

Heb je interesse om dit te programmeren, inclusief inleiding? Of heb je wel interesse, maar wil je eens horen of er een ander format mogelijk is dat meer op de maat van jouw cultuurhuis is gesneden? Neem dan vrijblijvend contact op met contour@nona.be.

De werken in het pakket

1. Arvo Leo

In 2003 was er een enorme bosbrand in Canada die vijfenzeventig dagen duurde en veel bomen en huizen vernietigde. Toen de brand in het stadje Barriere uitsloeg, vatte de versnellingsbak van een Ford Mustang vuur en smolt de auto. Dit hete, gesmolten ijzer sijpelde vervolgens naar beneden, de ondergrondse tunnels van een mierenhoop in, wat resulteerde in een prachtige, toevallige sculptuur. De kunstenaar vraagt zich af wie het auteursrecht nu heeft van die sculptuur.

2. Basir Mahmood

In Monument of Arrival and Return (2016) trekt hij zich terug uit het directe maakproces van de film. Hij liet een groep bagagedragers en koeriers in een station in Lahore (Pakistan) improviseren met huishoudelijke en persoonlijke spullen. Nadien produceerde hij de film in Lahore, met een lokale crew die hij een aantal scènes en narratieve instructies gaf, terwijl hij zelf ver weg van de filmset bleef. Pas later ontving hij het intuïtief ontstane beeldmateriaal om vervolgens aan het montageproces te beginnen.

3. Filipa César en Louis Henderson

thema nieuwe (machts)verhoudingen en cartografische mogelijkheden in een tijdperk van netwerkeneen desoriënterende en ‘ontwesterende’ optische film, die voortkomt uit optische navigatie en algoritmes voor lokalisering. Van vuurtoren tot de uitvinding van het global navigation satellite system (GNSS), dat nieuwe beelden van de wereld creëert. Satellietnavigatie als hét signaal voor de omwenteling in de handel van goederen naar data. Sunstone is gemaakt met lenzen, fotosensitieve celluloidfilm en computergegenereerde beelden.

4. Ritu Sarin en Tenzing Sonam

Drapchi Elegy (2017) onderzoekt de politiek van het protest in Tibet, en vooral de recente zelfverbrandingen en plaatst deze in de context van de bezetting en kolonisatie van Tibet onder Chinees bewind, zes decennia geleden. In deze film leren we Namdol Lhamo kennen, een Tibetaanse vrouw van middelbare leeftijd die in Brussel woont en werkt als schoonmaakster in een bejaardentehuis. Lhamo is een van de beroemde ‘Drapchi 14’, een groep nonnen die werd opgesloten in de beruchte Drapchi-gevangenis van Lhasa voor het vreedzaam demonstreren tegen de Chinese bezetting begin de jaren 90. Dit werk biedt een reflectie op de eenzaamheid van de politieke ballingschap en op de evolutie van de strijd voor de Tibetaanse vrijheid, vanaf het verzet van de nonnen in de jaren 90 tot het offer van de zelfverbranders twintig jaar later.

5. Karrabing Film Collective

Windjarrameru vertelt het verhaal van vier jonge inheemse mannen die in de struiken twee kratten bier vinden en kort daarna beschuldigd worden van diefstal door enkele mijnwerkers die illegaal werken in een nabijgelegen heilige site. De vier jongemannen vluchten een vervuild moeras in. Al snel worden ze ingesloten door de politie, de mijnwerkers en hun familie. De film onderzoekt wie naar de gevangenis moet voor welke vorm van diefstal, en hoe het eeuwenoude landschap hetzelfde blijft terwijl het een giftige verandering doormaakt.

Lees meer over deze en andere werken van Contour.